“बदल की केवळ देखावा?” – नाशिकच्या नाट्यविश्वात उसळलेले प्रश्नांचे वादळ!

अभय ओझरकर

नाशिक, दि. १९ फेब्रुवारी २०२६- Nashik Theatre News महाराष्ट्रात राजकारणात जशी सत्तासंघर्षाची चढाओढ, तशीच रंगभूमीवरही सत्तेच्या खुर्चीभोवती हालचाल सुरू आहे का? नाशिकच्या सांस्कृतिक वर्तुळात गेल्या काही दिवसांपासून हा प्रश्न कानाकोपऱ्यातून ऐकू येतो आहे. कारण ठरले आहे – अखिल भारतीय नाट्य परिषद नाशिक शाखेची नव्याने जाहीर झालेली कार्यकारिणी!

डिसेंबर महिन्यात पार पडलेल्या सर्वसाधारण सभेनंतर २०२६ ते २०३१ या कार्यकाळासाठी कार्यकारिणी जाहीर झाली. पण “नवीन” म्हणावी अशी नावे फारशी नव्हती. उलट, गेल्या अनेक वर्षांपासून पदांवर असलेलीच मंडळी पुन्हा निवडली गेली. त्यामुळे रंगकर्मींत कुजबुज सुरू झाली – हा बदल की फक्त बदलाचा देखावा?

🔎 पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह ( Nashik Theatre News)
२५ डिसेंबर रोजी झालेल्या सर्वसाधारण सभेनंतर लवकरच कार्यकारिणीची बैठक व्हावी, अशी अपेक्षा होती. मात्र, कार्यवाहू अध्यक्षांची तब्येत ठीक नसल्याचे सांगून बैठक लांबवण्यात आली. सदस्य विचारणा करत होते; उत्तर मात्र अस्पष्ट!
अखेर १३ फेब्रुवारीला व्हॉट्सअ‍ॅप संदेशावरून १४ फेब्रुवारीला सभा होणार असल्याचे कळवण्यात आले. इतक्या अल्पावधीत सूचना दिल्याने अनेक सदस्य उपस्थित राहू शकले नाहीत. काहींनी याला “पूर्वनियोजित हालचाल” असे संबोधले.
सभेत श्रद्धांजलीनंतर आधीच छापलेला ठराव मांडण्यात आला आणि जुन्याच अध्यक्षांना पुन्हा पदावर बसवण्यात आले. निवडणूक घेण्याची मागणी काही रंगकर्मींकडून झाली होती; मात्र मुख्य शाखेकडून आलेले निरीक्षक नरेश गडेकर यांनी ठराविक पदाधिकाऱ्यांच्या भूमिकेला पाठिंबा देत कार्यकारिणी जाहीर केल्याचा आरोप आहे.हा सर्वानुमते निर्णय होता की आधीच आखलेला आराखडा? हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

🎭 नाशिकचा सांस्कृतिक वारसा – अपेक्षांचे ओझे ( Nashik Theatre News)

नाशिक हे केवळ धार्मिक नगरी नाही; ती सांस्कृतिक वैभवाची भूमी आहे. दादासाहेब फाळके, कुसुमाग्रज आणि वसंत कानेटकर यांच्या कार्यामुळे नाशिकची ओळख इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरली गेली आहे.या परंपरेचा वारसा जपणाऱ्या संस्थेकडून अपेक्षा मोठ्या असतात. केवळ पद धारण करणे हा उद्देश नसून, नव्या पिढीला संधी देणे, नवे प्रयोग राबवणे आणि रंगभूमीला चालना देणे ही जबाबदारी आहे. त्यामुळेच कार्यकारिणीतील पुनर्नियुक्तींनी असंतोष वाढवला आहे.

🧓 अनुभव विरुद्ध नवसंजीवनी

जुन्या अध्यक्षांचा अनुभव दांडगा आहे, याबाबत दुमत नाही. पण प्रश्न असा की – अनुभवाला पर्याय नाही म्हणून बदल थांबवायचा का? काही वर्षांत ७५ वर्षांचा टप्पा गाठणाऱ्या नेतृत्वाने संधी नव्या पिढीकडे द्यावी, अशी मागणी होत आहे.
“सचिन तेंडुलकरसारखे शिखरावर असताना निवृत्त व्हावे,” असे काही सदस्य उपरोधिक भाषेत म्हणताना दिसले. २०३१ पर्यंतचा कार्यकाळ असताना “मी पूर्ण करणार नाही, काही महिन्यांतच सोडेन,” असे म्हणण्यामागील हेतू काय? हा प्रश्नही उपस्थित होतो.

💰 मानधन आणि पेन्शनचा मुद्दा

परिषदेतील काही सदस्यांना मानधन आणि पेन्शन मिळत असल्याचे निदर्शनास आले आहे. शासनाच्या नियमानुसार वार्षिक उत्पन्न ६० हजार रुपयांपेक्षा कमी असणाऱ्यांनाच पेन्शन मिळावी. मग पात्रता तपासली का? पुरावे काय सादर केले?या संदर्भात काँग्रेसचे डॉ. वसंत ठाकूर यांनी यापूर्वी प्रश्न उपस्थित केले होते. आता पुन्हा चौकशीची मागणी रंगकर्मी करत आहेत.गरजू कलाकारांना मदत मिळण्याऐवजी सक्षम व्यक्तींना लाभ मिळत असल्याचा आरोप गंभीर आहे. शासनाने उच्चस्तरीय चौकशी करावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.

📢 बदलाची अपेक्षा की स्थैर्याचा आग्रह?

पदाधिकाऱ्यांचा दावा आहे की सातत्य आणि अनुभवामुळेच संस्था स्थिर राहते. सुरू असलेले उपक्रम पूर्णत्वास नेण्यासाठी अनुभवी टीम आवश्यक असल्याचे ते सांगतात.पण तरुण रंगकर्मींचे म्हणणे वेगळे आहे – “नवे प्रयोग, नव्या कल्पना, नवे नेतृत्व” यांची गरज आहे. अन्यथा संस्था फक्त नावापुरती राहील. चित्रकार जसा जुन्या चित्रावर नवीन रंगांचे स्ट्रोक देतो, तसेच नेतृत्वातही नवतेची गरज असते. जुन्या पुस्तकाला नवीन कव्हर घातले तरी आतला मजकूर बदलत नाही; तसेच केवळ नावापुरता बदल करून उपयोग नाही, अशी चर्चा आहे.

🗣️ पत्रकारांना माहिती पुरवणारे सदस्य?
सभेपूर्वी काही बातम्या माध्यमांत झळकल्या. काही सदस्यांनी पद मिळेपर्यंत सक्रिय राहून नंतर मौन धारण केल्याची चर्चा रंगली आहे. “पद मिळाले की गप्प” अशी टीका होते आहे. लवकरच यावर अधिक माहिती समोर येईल, अशी संकेत मिळत आहेत.

⚖️ पुढे काय?

नाशिकमध्ये या घडामोडींमुळे सांस्कृतिक वर्तुळात खळबळ माजली आहे. बदलाच्या अपेक्षेने पाहणाऱ्या रंगकर्मींसाठी ही निवड निराशाजनक ठरली आहे.प्रश्न एकच – पुढील पाच वर्षांत कार्यकारिणी खरोखर बदल घडवेल का? की हा वाद आणखी तीव्र होईल?नाट्य परिषदेतील ही निवड प्रक्रिया ‘बदल की केवळ देखावा?’ असा मूलभूत प्रश्न उपस्थित करते. आता सर्वांचे लक्ष कार्यकारिणीच्या कृतीकडे लागले आहे. कारण पदावर बसणे सोपे, पण विश्वास जिंकणे कठीण! नाशिकच्या रंगभूमीला नवचैतन्य मिळेल की असंतोषाची ठिणगी मोठ्या वादळात रूपांतरित होईल? उत्तर येत्या काळातच स्पष्ट होईल. 🎭