अजित पवार विमान अपघात: चौकशी होणार की कंपनीला पुन्हा ‘क्लीनचिट’?

अभय ओझरकर 

Ajit Pawar plane crash 🔴 प्रस्तावना | जनस्थानचा थेट सवाल

नाशिक | दि. 28 जानेवारी 2026 –Ajit Pawar plane crash एक सामान्य अपघात, एक दुर्दैवी घटना, की व्यवस्थेतील गंभीर अपयश? महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे बारामती येथे झालेल्या विमान अपघातात निधन झाले. त्यांच्या सोबत असलेल्या सहा जणांचाही मृत्यू झाला. ही केवळ एक बातमी नाही, हा महाराष्ट्राच्या राजकीय, प्रशासकीय आणि सामाजिक व्यवस्थेला हादरवणारा प्रसंग आहे.

आज प्रत्येक पत्रकाराला पडला पाहिजे असा प्रश्न जनस्थान ऑनलाइन विचारत आहे –
👉 हा अपघात नेमका कसा झाला?
👉 विमान सुरक्षित होतं का?
👉 कंपनीची जबाबदारी काय?
👉 की पुन्हा चौकशी होईल… आणि काही महिन्यांत ‘क्लीनचिट’ दिली जाईल?

महाराष्ट्राने एक प्रभावी नेतृत्व गमावले आहे.म्हणूनच, ही केवळ शोकवार्ता न राहता, सखोल चौकशीची सुरुवात व्हावी, हाच या लेखाचा उद्देश आहे.

🕯️ अपघाताचा संक्षिप्त तपशील (Incident Snapshot)

घटना: विमान अपघातात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे निधन

तारीख: 28 जानेवारी 2026

वेळ: सकाळी 9.00 ते 9.15 दरम्यान

स्थळ: बारामती विमानतळाजवळील गोजुबावी परिसर, पुणे जिल्हा

मृत्यू: अजित पवार यांच्यासह एकूण 7 जण

उद्देश: जिल्हा परिषद निवडणूक प्रचारासाठी प्रवास

मुंबईहून बारामतीकडे येत असताना, लँडिंगच्या प्रयत्नात हे विमान धावपट्टीपासून अवघ्या 100 फूट अंतरावर असताना नियंत्रण सुटून शेतात कोसळले आणि त्याला भीषण आग लागली.

👁️‍🗨️ प्रत्यक्षदर्शींचे धक्कादायक अनुभव

अपघातानंतर घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या नागरिकांनी दिलेली माहिती हादरवणारी आहे.

एका स्थानिक नागरिकाच्या मते,

“विमान आकाशात तिरकं झालेलं दिसत होतं. त्यातून खर-खर असा विचित्र आवाज येत होता. आम्हाला वाटत होतं हे विमान खाली पडणारच.”

दुसऱ्या साक्षीदाराने सांगितले,

“धावपट्टीवर विमान दोन-तीन वेळा राऊंड मारत होतं. उतरू शकत नव्हतं. अचानक आग लागली आणि चार-पाच जोरदार स्फोट झाले.”

आग इतकी भयानक होती की मदतीला धावलेले नागरिकही जवळ जाऊ शकले नाहीत.
👉 हे सगळं काही सेकंदांत घडलं.

✈️ अपघातग्रस्त विमानाची खात्रीशीर ओळख
🔹 Aircraft Identity (Confirmed)

Aircraft Registration: VT-SSK

Aircraft Type: Learjet 45XR

Type Code: LJ45

Serial Number (MSN): 45-417

Aircraft Age: सुमारे 16 वर्षे

Country of Registration: India 🇮🇳

Owner / Airline: VSR Aviation

Operator: Owner-operated (Charter)

⚠️ Operator “N/A” असणे बेकायदेशीर नाही.
अनेक VIP/चार्टर जेट्स Owner = Operator मॉडेलवर चालतात.

🏭 Learjet 45XR म्हणजे नेमकं काय?
🔧 निर्माता व श्रेणी

Manufacturer: Bombardier Aerospace (Canada)

Category: Mid-size Business Jet / VIP Charter Aircraft

👥 प्रवासी क्षमता

7 ते 9 प्रवासी

2 पायलट + (पर्यायी) 1 केबिन अटेंडंट

👉 हे विमान खास राजकीय नेते, उद्योगपती, VIP प्रवास यासाठीच वापरले जाते.

🚀 कामगिरी (Performance Profile)
घटक माहिती
कमाल वेग ~860 km/h (Mach 0.81)
रेंज ~3,700 km
कमाल उंची 51,000 feet
टेक-ऑफ रनवे ~1,300 मीटर
लँडिंग रनवे ~900–1,000 मीटर
🔍 इथेच महत्वाचा मुद्दा आहे

Learjet 45XR हे High-performance aircraft आहे.
लहान धावपट्ट्या, उष्ण हवामान, वजन, वाऱ्याची दिशा –
👉 हे सगळे घटक या विमानासाठी अत्यंत संवेदनशील ठरतात.

🧠 XR व्हर्जन म्हणजे काय?

45XR = Extended Range

जास्त इंधन क्षमता

सुधारित इंजिन मॅनेजमेंट

Hot & High एअरपोर्टसाठी थोडी सुधारित कामगिरी

❗ मात्र सत्य हेच आहे:
XR असूनही –
➡️ Short runway + fully loaded aircraft = High risk zone

🛢️ इंजिन आणि सिस्टम्स

Engines: 2 × Honeywell TFE731-20BR

Avionics: Honeywell Primus 1000 (Glass Cockpit)

Auto-Throttle: ❌ नाही

👉 म्हणजे हे विमान पूर्णपणे पायलटवर अवलंबून आहे.
लँडिंगच्या शेवटच्या क्षणांत मानवी निर्णयच निर्णायक ठरतो.

⏳ 16 वर्षांचं विमान – जुने म्हणजे असुरक्षित?

नाही.

✈️ विमानासाठी वय हा एकमेव निकष नसतो.

जर:

DGCA मेंटेनन्स शेड्यूल पूर्ण असेल

C-Check / D-Check वेळेवर झाले असतील

Airworthiness Certificate वैध असेल

👉 तर 16 वर्षांचे विमान कायदेशीर आणि तांत्रिकदृष्ट्या सुरक्षित असू शकते.

❓ पण प्रश्न हे आहेत:

शेवटचा Major Maintenance Check कधी झाला?

किती Flight Hours / Cycles पूर्ण झाले होते?

याआधी Hard Landing / Incident history होती का?

➡️ ही उत्तरं फक्त DGCA / AAIB चौकशी अहवालातच मिळू शकतात.

🏢 VSR Aviation – कंपनीची पार्श्वभूमी

VSR Aviation / VSR Ventures Pvt Ltd ही
भारतातील एक प्रायव्हेट चार्टर विमान सेवा देणारी कंपनी आहे.

VIP

राजकीय नेते

उद्योगपती

यांना जेट आणि हेलिकॉप्टर सेवा पुरवते.

⚠️ नोंद घ्यावी लागेल अशी बाब:
2023 मध्ये याच कंपनीच्या Learjet शी संबंधित landing incident नोंदवला गेला होता.
(दोष सिद्ध नाही – पण चौकशीचा मुद्दा नक्कीच आहे.)

❓ जनतेचे आणि माध्यमांचे वैध प्रश्न

16 वर्षांचे हेच विमान का निवडले गेले?

इतर चार्टर कंपन्यांपेक्षा भाडे कमी होते का?

बारामती रनवे suitability assessment झाले होते का?

Aircraft weight + weather + pilot decision यांचा मेळ बसला का?

DGCA ने VIP ऑपरेशन्ससाठी विशेष परवानगी दिली होती का?

👉 हे सगळे प्रश्न योग्य आहेत.
👉 पण उत्तरं फक्त अधिकृत चौकशीच देऊ शकते.

🔍 चौकशी कोण करणार?

DGCA (Directorate General of Civil Aviation)

AAIB (Aircraft Accident Investigation Bureau)

तपासात समाविष्ट असेल:

Black Box (CVR / FDR)

ATC Logs

Weather Data

Maintenance Records

Pilot Training & Decision Timeline

🧠 Aviation History काय सांगते?

High-performance business jets बाबत जागतिक निरीक्षण स्पष्ट आहे:

बहुतेक अपघात Landing Phase मध्ये होतात

Short runway

Speed misjudgment

Late go-around

Human factors

“Fast airplane, unforgiving during landing if parameters are missed.”

Sabotage किंवा घातपात?
👉 अत्यंत दुर्मिळ (statistically <1%)

⚠️ अंतिम आणि महत्वाची भूमिका

अजित पवार यांचा मृत्यू ही केवळ एक दुर्घटना नाही.
हा महाराष्ट्राच्या नेतृत्वाचा तोटा आहे.

म्हणूनच:

घाईघाईने निष्कर्ष नको

क्लीनचिट देण्याची घाई नको

राजकीय दबावाखाली तपास नको

👉 सखोल, पारदर्शक आणि निष्पक्ष चौकशी हवी.

✍️ जनस्थानची भूमिका

जनस्थान रोखठोक लिहिते.
जनस्थान प्रश्न विचारते.आणि सत्य जनतेसमोर आणण्याची जबाबदारी टाळत नाही.आज प्रश्न विचारण्याची वेळ आहे.उद्या उशीर झाला, तर तो इतिहासाची चूक ठरेल.

(क्रमशः – चौकशी अहवाल, ब्लॅक बॉक्स विश्लेषण आणि तज्ञ मतांसह पुढील भागात)