E20 पेट्रोलच्या नावाखाली ३१.२% इथेनॉलची भेसळ?

बंगळुरु,दि ६ नोव्हेंबर २०२६ – (E20 Petrol)देशभरात E20 पेट्रोलच्या वापरावरून चर्चा सुरू असतानाच कर्नाटकातून एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. पेट्रोलमध्ये २० टक्के इथेनॉल मिसळण्याची मर्यादा निश्चित असताना काही पेट्रोल पंपांवरील नमुन्यांमध्ये तब्बल ३१.२ टक्क्यांपर्यंत इथेनॉल आढळल्याचा दावा कर्नाटक सरकारने केला आहे. राज्य सरकारच्या चौकशीत ही बाब समोर आल्याने इंधनाच्या गुणवत्तेवर आणि वाहनांच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विशेष म्हणजे, तपासणी करण्यात आलेल्या १४ नमुन्यांपैकी तब्बल ११ नमुन्यांमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण २० टक्क्यांपेक्षा अधिक असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

नेमकी चौकशी कशी करण्यात आली?(E20 Petrol)
कर्नाटक सरकारने राज्यातील पेट्रोलच्या गुणवत्तेची तपासणी करण्यासाठी विशेष मोहीम हाती घेतली होती. अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक व्यवहार मंत्री रिजवान अरशद यांच्या निर्देशानुसार ही चौकशी करण्यात आली.या मोहिमेंतर्गत राज्यातील सात जिल्ह्यांमधील विविध पेट्रोल पंपांवरून पेट्रोलचे एकूण १४ नमुने गोळा करण्यात आले. यामध्ये बंगळुरू, कोलार, चिक्कबल्लापूर, बंगळुरू ग्रामीण, रामनगर, मंगळुरू आणि तुमकुर या जिल्ह्यांचा समावेश होता.

या नमुन्यांची तपासणी बंगळुरूमधील NABL मान्यताप्राप्त आणि ISO प्रमाणित श्रीराम रिसर्च इन्स्टिट्यूटमध्ये करण्यात आली. तपासणी अहवालानुसार, १४ पैकी ११ नमुन्यांमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण निर्धारित २० टक्क्यांच्या मर्यादेपेक्षा जास्त आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

कोणत्या कंपनीच्या पेट्रोलमध्ये किती इथेनॉल?(E20 Petrol)
कर्नाटक सरकारच्या तपासणी अहवालात वेगवेगळ्या तेल कंपन्यांच्या पेट्रोल नमुन्यांमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण वेगवेगळे असल्याचे समोर आले आहे. यामध्ये इंडियन ऑईलच्या एका नमुन्यात सर्वाधिक ३१.२ टक्के इथेनॉल आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

विविध कंपन्यांच्या पेट्रोल नमुन्यांमधील इथेनॉलचे प्रमाण :
तेल कंपनी                                   इथेनॉलचे प्रमाण
इंडियन ऑईल (IOCL)                  ३१.२%
हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HPCL)        ३०.५%
HPCL                                            २७%
भारत पेट्रोलियम (BPCL)              २६.५%
नायरा एनर्जी                                   २६.१%
शेल                                                 २५.५%
BPCL                                            २४.२%
BPCL                                            २२.६%
HPCL                                           २२.४%
IOCL                                            २०.८%
नायरा एनर्जी                                  २०.६%

या आकडेवारीमुळे पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक असल्याचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे.
तीन नमुन्यांमध्ये २० टक्क्यांपेक्षा कमी इथेनॉल विशेष म्हणजे, तपासणी करण्यात आलेल्या १४ नमुन्यांपैकी तीन नमुन्यांमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण २० टक्क्यांपेक्षा कमी आढळले.

यामध्ये भारत पेट्रोलियमच्या एका नमुन्यात १९.९ टक्के, MRPL च्या नमुन्यात १९.२ टक्के, तर शेलच्या एका नमुन्यात केवळ १३.५ टक्के इथेनॉल आढळले. त्यामुळे एकाच राज्यात वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात बदलत असल्याचे चित्र समोर आले आहे.

#WATCH | Bengaluru, Karnataka: On alleged ethanol blending levels exceeding E20, Karnataka Minister Rizwan Arshad says, “Consumers across Karnataka have been facing several issues. People have been demanding that the state government look into the matter because they are getting lower mileage, vehicle repair costs have increased, and servicing costs have gone up… We collected 63 samples from petrol pumps of different oil marketing companies across the state and, as a goodwill gesture, sent them to the respective companies’ laboratories because we trusted the system and the Central Government… None of the oil marketing companies gave a clear answer on the ethanol percentage in any of the 63 samples… We then collected samples from across the state and submitted them to ISO and NABL-accredited laboratories to check the ethanol percentage… We were astonished to find that samples from different oil marketing companies showed ethanol levels well above E20. Some samples showed 22%, 24%, 27%, 30% and even 31% ethanol… We demand that a compensation fund be created to reimburse people for vehicle repairs and servicing costs caused by over-blending, particularly in vehicles that are not E20-compliant…” (06.11)

— ANI (@ANI) November 7, 2026

जास्त इथेनॉलमुळे वाहनांचे नुकसान होणार?
या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे पेट्रोलमध्ये निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक इथेनॉल असल्यास वाहनांवर त्याचा काय परिणाम होऊ शकतो?

कर्नाटक सरकारने याबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. इथेनॉलचे प्रमाण जास्त असलेल्या पेट्रोलच्या वापरामुळे वाहनांचे मायलेज कमी होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. याशिवाय वाहनांच्या इंधन प्रणालीतील काही महत्त्वाच्या भागांवरही परिणाम होऊ शकतो.

विशेषतः फ्युएल पंप, फ्युएल इंजेक्टर, फिल्टर, इंधन वाहून नेणाऱ्या होज आणि रबर सील यांसारख्या घटकांना नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. मात्र, प्रत्यक्षात किती नुकसान झाले आहे, याबाबत स्वतंत्र तांत्रिक तपासणी आणि वाहनांच्या प्रकारानुसार अभ्यास आवश्यक आहे.

तेल कंपन्यांवर कारवाईची मागणी; वाहनधारकांना भरपाई मिळणार?
या तपासणी अहवालानंतर कर्नाटक सरकारने तेल कंपन्यांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. पेट्रोलमध्ये निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक इथेनॉल आढळल्यास संबंधित कंपन्यांवर कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणी राज्य सरकारने केली आहे.इतकेच नव्हे, तर अशा इंधनामुळे वाहनांचे नुकसान झाल्यास वाहनधारकांना भरपाई मिळावी, अशी भूमिकाही सरकारने मांडली आहे.

दरम्यान, या दाव्यांवर संबंधित तेल कंपन्यांची अधिकृत भूमिका, स्वतंत्र प्रयोगशाळेतील पडताळणी आणि नियामक संस्थांकडून होणारी पुढील कारवाई महत्त्वाची ठरणार आहे.एकीकडे इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलला पर्यावरणपूरक इंधन म्हणून प्रोत्साहन दिले जात असताना, दुसरीकडे पेट्रोलमध्ये निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक इथेनॉल आढळल्याचा कर्नाटक सरकारचा दावा गंभीर प्रश्न उपस्थित करणारा आहे. वाहनधारकांच्या खिशाला याचा फटका बसणार का? पेट्रोलच्या गुणवत्तेची जबाबदारी नेमकी कोण घेणार? आणि तेल कंपन्यांवर खरोखर कारवाई होणार का? याकडे आता देशभरातील वाहनधारकांचे लक्ष लागले आहे.

सूचना : ही बातमी कर्नाटक सरकारच्या तपासणीबाबत दिलेल्या माहितीनुसार पुनर्लिखित केली आहे. ३१.२ टक्के इथेनॉलचा निष्कर्ष आणि कंपन्यांची जबाबदारी यांची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी उपलब्ध झाल्यानंतरच अंतिम निष्कर्ष काढणे योग्य ठरेल.